Observe a série:
Festa da vitória.
Brilho do olho.
Estrada das cataratas.
Terra dos pinheirais.
Os itens em negrito são resultados de acomodações fonológicas. No caso, são contrações da preposição de com os artigos definidos a, o, as e os. Em português, as preposições interagem fonologicamente com outros itens de léxico. Nessas interações predominam as contrações. Veja no quadro, a lista completa das contrações prepositivas do português.
|
Preposição |
Termo adicional |
Contração |
|
A |
A |
À* |
|
A |
As |
Às* |
|
A |
O |
Ao |
|
A |
Os |
Aos |
|
A |
Aquela |
Àquela * |
|
A |
Aquelas |
Àquelas * |
|
A |
Aquele |
Àquele * |
|
A |
Aqueles |
Àqueles * |
|
A |
Aquilo |
Àquilo * |
|
A |
Onde |
Aonde |
|
Com |
Mim (migo) |
Comigo |
|
Com |
Ti (tigo) |
Contigo |
|
Com |
Si (sigo) |
Consigo |
|
Com |
Nós (nosco) |
Conosco |
|
Com |
Vós (vosco) |
Convosco |
|
De |
A |
Da |
|
De |
As |
Das |
|
De |
O |
Do |
|
De |
Os |
Dos |
|
De |
Aí |
Daí |
|
De |
Ali |
Dali |
|
De |
Onde |
Donde |
|
De |
Aquela |
Daquela |
|
De |
Aquelas |
Daquelas |
|
De |
Aquele |
Daquele |
|
De |
Aqueles |
Daqueles |
|
De |
Aqui |
Daqui |
|
De |
Aquilo |
Daquilo |
|
De |
Ele |
Dele |
|
De |
Eles |
Deles |
|
De |
Ela |
Dela |
|
De |
Elas |
Delas |
|
De |
Essa |
Dessas |
|
De |
Essas |
Dessas |
|
De |
Esse |
Desse |
|
De |
Esses |
Desses |
|
De |
Esta |
Desta |
|
De |
Estas |
Destas |
|
De |
Este |
Deste |
|
De |
Estes |
Destas |
|
De |
Isso |
Disso |
|
De |
Isto |
Disto |
|
De |
Entre |
Dentre |
|
Em |
A |
Na |
|
Em |
As |
Nas |
|
Em |
O |
No |
|
Em |
Os |
Nos |
|
Em |
Ele |
Nele |
|
Em |
Ela |
Nela |
|
Em |
Eles |
Neles |
|
Em |
Elas |
Nelas |
|
Em |
Aquilo |
Naquilo |
|
Em |
Essa |
Nessa |
|
Em |
Essas |
Nessas |
|
Em |
Esse |
Nesse |
|
Em |
Esses |
Nessas |
|
Em |
Isso |
Nisso |
|
Em |
Isto |
Nisto |
|
Em |
Algum |
Nalgum |
|
Em |
Outro |
Noutro |
|
Em |
Outros |
Noutros |
|
Em |
Outra |
Noutra |
|
Em |
Outras |
Noutras |
|
Em |
Um |
Num |
|
Em |
Uns |
Nuns |
|
Em |
Uma |
Numa |
|
Em |
Umas |
Numas |
|
Pra |
a |
Pra |
|
Pra |
as |
Pras |
|
Pra |
o |
Pro |
|
Pra |
os |
Pros |
|
Per |
a |
Pela |
|
Per |
as |
Pelas |
|
Per |
o |
Pelo |
|
Per |
os |
Pelos |
* A contração da preposição a como o artigo a, se realiza no discurso oral geralmente como vogal alongada e na escrita se representa pelo a craseado.
O encontro entre a preposição com e os pronomes oblíquos foge ao padrão válido para as demais preposições. São válidos os enunciados a seguir:
A mim, a ti, a si, a nós, a vós.
De mim, de ti, de si, de nós, de vós.
No entanto, não são aceitáveis as formas seguintes:
* Com mim, * com ti, * com si, * com nós, * com vós.
No lugar dessas formas inaceitáveis, usa-se:
Comigo, contigo, consigo, conosco, convosco.
Nessas contrações, o português contemporâneo preservou as formas arcaicas dos pronomes oblíquos: migo, tigo, sigo, nosco e vosco.